Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu / Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Bölümü

İlk ve Acil Yardım

İLK ve ACİL YARDIM PROGRAMI

Program Koordinatörü

Dr. Öğr. Üyesi İbrahim UYSAL

Program Öğretim Üyeleri

Dr. Öğr. Üyesi Emine SEVİNÇ POSTACI

Öğr. Gör. Seda BİRER

 

Program Amacı

İlk ve Acil Yardım Programı; hastane öncesi acil sağlık hizmetleri alanında görev yapacak,

  • Bilimsel bilgiye dayalı alanı ile ilgili teorik, duyuşsal ve psikomotor becerilere sahip,
  • Mesleki uygulamalarında ulusal ve uluslararası standartlarda yeterlilik düzeyine ulaşmış,
  • Etik değerlere bağlı,
  • Acil olgularda çevresel stres faktörleri altında ve kompleks vakalarda insan yaşamı ile ilgili kritik kararları verebilen,
  • Olay yeri ve hasta yönetimi, acil müdahale ve hasta nakli becerilerini hızlı ve doğru şekilde yürütebilen,
  • İletişim becerileri gelişmiş,
  • Yaşam boyu öğrenmeyi ve ekip çalışmasını benimsemiş,
  • Toplum sağlığının korunması ile geliştirilmesine katkı sunan,
  • Mesleki aidiyeti yüksek

Nitelikli sağlık profesyonelleri / İlk ve Acil Yardım Teknikerleri yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Ülkemiz ve Sektör için Önemi

İlk ve Acil Yardım Programı, öncelikle üniversitemizin eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme ve toplumsal katkı misyonları ile uyumlu olarak yapılandırılmıştır.

Ulusal düzeyde İlk ve Acil Yardım Programı, sağlık sisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olan hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmaya katkı sunmaktadır. İlk ve Acil Yardım Programı mezunları olan teknikerler / Paramedikler, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin etkin, hızlı ve güvenli bir şekilde sunulmasında kritik rol üstlenmektedir. Acil yardım ihtiyacının ortaya çıktığı medikal olgular, trafik kazaları, yaralanmalar ve afetlerde olay yerine acil yardım ambulansları ile olay yerinde sunulan sağlık hizmeti, erken tanı, acil müdahale ve uygun transport süreçleri ile mortalite ve morbiditenin azaltılmasına katkı sağlar. Bu yönüyle İlk ve Acil Yardım teknikerleri, sağlık hizmetlerinin erişilebilirliği, kalitesi ve sürdürülebilirliği açısından stratejik öneme sahip nitelikli insan gücünü temsil etmektedir.

Ülkemizde acil yardım Ambulans istasyonları (ASHİ) genel olarak iki tiptedir. Ekip içerisinde hekim bulunmayan ambulans istasyonları A2, hekim bulunanlar ise A1 tipi istasyon olarak tanımlanmıştır. A1 tip istasyonlarda 1 Hekim, 1 İlk ve Acil Yardım Teknikeri / Paramedik ve 1 Acil Tıp Teknisyeni (ATT)/Sürücü görev yaparken, A2 tip istasyonlarda 1 İlk ve Acil Yardım Teknikeri / Paramedik, 1 ATT ve 1 ATT/Sürücü görev yapmaktadır (Acil sağlık hizmetleri yönetmeliği, Resmî Gazete Sayısı: 24046). Ülkemizdeki acil yardım istasyonlarının %90’ından fazlası A-2 tip istasyonlardır ve ekip sorunluluğunu ilk ve acil yardım teknikerleri üstlenir. Bu açıdan ilk ve acil yardım teknikerleri hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin en kritik sağlık profesyonelleridir. Acil Yardım Ambulanslarının dışında Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin Komuta Kontrol Merkezi ve diğer birimlerinde ve Acil Servislerde de görev yapmaktadırlar. İlk ve Acil Yardım Programı; üniversitemizin stratejik hedefleri, bölgesel gereksinimler ve ulusal sağlık politikaları ile uyumlu bir yapı sergilemekte olup, nitelikli sağlık profesyonellerinin yetiştirilmesine yönelik önemli bir rol üstlenmektedir.

Misyonumuz

İlk ve Acil Yardım Programının misyonu; acil sağlık hizmetleri ve hastane öncesi acil sağlık hizmetleri alanlarında görev yapacak, bilimsel bilgiye dayalı karar verebilen, etik ilkelere bağlı, iletişim ve ekip çalışması becerileri gelişmiş, hasta ve çalışan güvenliğini önceleyen nitelikli sağlık teknikerleri yetiştirmektir. Program, öğrencilere güncel bilgi ve beceriler kazandırarak yaşam boyu öğrenme bilinci geliştirmeyi, teknolojik ve bilimsel gelişmeleri izleyebilen bireyler yetiştirmeyi ve toplum sağlığının korunması ile geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Vizyonumuz

İlk ve Acil Yardım Programının vizyonu; eğitim-öğretim kalitesi, güçlü uygulama altyapısı ve paydaş iş birlikleri ile ulusal düzeyde tercih edilen, yenilikçi ve öncü bir eğitim programı olmaktır. Program, mezunlarının mesleki yetkinlikleri ve etik duyarlılıkları ile sağlık hizmetlerinin kalitesine katkı sağladığı, sürekli iyileştirmeyi esas alan bir eğitim modeli sunmayı hedefler.

Program Eğitim Amaçları (PEA)

Program Eğitim Amaçları; iç ve dış paydaş görüşleri (öğrenci, mezun, işveren, akademik personel), ulusal sağlık politikaları ve sektör gereksinimleri doğrultusunda belirlenmiş olup, programın misyon ve vizyonu ile uyumludur. Amaçların gerçekleştirilme düzeyi, mezun izleme çalışmaları ve paydaş geri bildirimleri aracılığıyla periyodik olarak değerlendirilmekte ve sürekli iyileştirme süreçlerine girdi sağlamaktadır.

PEA-1. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde, hasta/yaralı değerlendirmesi yapabilen, uygun acil bakım uygulamalarını bilimsel ilkelere dayalı olarak gerçekleştirebilen ve hasta güvenliğini ön planda tutarak etkin sağlık hizmeti sunabilen sağlık profesyonelleri olmaları.

PEA-2. Acil durumlar, afetler ve olağanüstü koşullarda hızlı, doğru ve etkili karar verebilen; triyaj, hasta stabilizasyonu ve güvenli nakil süreçlerini başarıyla yönetebilen uygulayıcılar olmaları.

PEA-3. Sağlık ekibi içerisinde etkin iletişim kurabilen, ekip çalışmasına uyum sağlayan ve mesleki sorumluluklarını etik ilkeler doğrultusunda yerine getiren bireyler olmaları.

PEA-4. Mesleki bilgi ve becerilerini güncel tutan, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri takip eden, yaşam boyu öğrenme bilincine sahip ve gerektiğinde kendini geliştirmeye açık bireyler olmaları.

PEA-5. Toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesine katkı sağlayan, ilk yardım farkındalığını artıran ve mesleki bilgi birikimini toplumsal yarar doğrultusunda kullanabilen bireyler olmaları.

Program Eğitim Amaçlarına Göre Belirlenen Hedefler

  • Program mezunlarını eğitim amaçlarına ulaştırabilmek için eğitim kalitesini güçlü öğretim üyesi kadrosu ile geliştirmeyi, iç ve dış paydaş görüşleri ve toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda kendini sürekli revize etmeyi hedeflemektedir.
  • Program öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerinin gelişimde teorik ve pratik derslerin yanında iş başında öğrenme, yaz stajı, simülasyona dayalı beceri eğitimleri, medi-ralli yarışması gibi üst düzey öğrenme becerilerini test eden yarışmalar, sempozyumlar ve benzer etkinlikleri gerçekleştirerek program çıktılarını en üst düzeye taşımayı hedefler.
  • Program disiplinin kendine has uygulamalarının, yönetiminin, eğitiminin ve yapısının ayrı bir disiplin olduğunu önceliklendirerek Multidsipliner olarak Acil Tıp Anabilim Dalı ve Tıp Eğitimi Anabilim Dalları ile multidsipliner olarak İlk ve Acil Yardım Tezli Yüksek Lisans Programını kurmuştur. Türkiye’de tek olan lisans üstü programa Türkiye’nin birçok bölgesinden İlk ve Acil Yardım Teknikerleri öğrenim görmekte ve ön lisans programımız ile sürekli iş birliği içerisinde bilimsel üretime katkı sağlamaktadır. Programın hedefi ise ilk ve acil yardım doktora programını açarak bu disiplinin ayrı bir bilim dalı olarak gelişimine katkı sağlamaktır.  

Sayılarla Programımız

  • Programımız akademik kadrosu 2 Doktor Öğretim Üyesi ve 1 Öğretim Üyesinden oluşmaktadır. Aynı zamanda üniversitemizin güçlü akademik kadrosundan destek alan programımız Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğünden öğretim elemanı desteği almaktadır.

Eğitim- Öğretim Metodları

Programda kullanılan eğitim-öğretim yöntemleri; Program Eğitim Amaçları ve Program Çıktıları ile uyumlu olarak belirlenmiş olup, öğrencilerin bilişsel, psikomotor ve duyuşsal alanlarda gelişimini destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Eğitim süreçleri, paydaş geri bildirimleri ve ölçme-değerlendirme sonuçları doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilmekte ve sürekli iyileştirme yaklaşımı benimsenmektedir.

Eğitim Öğretim Amaçlarına Ulaşmak için Belirlediğimiz Eğitim Öğretim Metodları:

Teorik Eğitim Yöntemleri

  • Anlatım (Ders) Yöntemi: Temel kavramlar, klinik bilgi ve mesleki standartlarda teorik eğitim.
  • Etkileşimli Ders Teknikleri: Soru-cevap, tartışma ve geri bildirim süreçleri ile aktif öğrenme
  • Vaka Temelli Öğrenme (Case-Based Learning): Gerçek hayattan alınan senaryolar üzerinden klinik karar verme becerisi geliştirme

2. Uygulamalı ve Beceri Temelli Eğitim

  • Simülasyon Eğitimi: Maketler ve simülasyon cihazları ile acil müdahale becerilerinin geliştirilmesi
  • Senaryo Tabanlı Uygulamalar: Kardiyak arrest, travma, çoklu yaralanma gibi durumların canlandırılması
  • Laboratuvar Uygulamaları: Temel mesleksel beceriler (Damar yolu açma IV ve IO, sedye kullanımı, Stabilizasyon ekipmanlarının kullanımı, Acil Müdahalede kullanılan ekipmanların (Defibrilatör, Mekanik Ventilatör gibi) kullanımı, Temel ve ileri yaşam desteği, hava yolu yönetimi gibi beceriler.

3. Klinik ve Saha Eğitimi

  • Staj ve Klinik Uygulamalar: 112 acil sağlık hizmetleri, acil servisler ve ilgili sağlık kuruluşlarında uygulamalı eğitim. Programda öğrenci talebine bağlı olarak 3+1 eğitim modeli de uygulanmaktadır.
  • Yerinde Öğrenme ve Alan Deneyimi (On-the-job training): Mesleki uygulama dersleri kapsamında acil servisler, 112 acil yardım ambulansları ve Komuta kontrol merkezinde gerçek hasta/olay ortamında gözlem ve uygulama

4. Aktif ve Öğrenci Merkezli Öğrenme Yöntemleri

  • Problem Tabanlı Öğrenme (PBL): Gerçekleştirilen simülasyon uygulamaları ve Medi-ralli yarışmaları ile öğrencilerin problem çözme ve analitik düşünme becerilerini geliştirme
  • Takım Tabanlı Öğrenme (TBL): Gerçekleştirilen simülasyon uygulamaları ve Medi-ralli yarışmaları ile Ekip çalışması ve iletişim becerilerinin güçlendirilmesi
  • Rol Oynama (Role Play): Gerçekleştirilen simülasyon uygulamaları ve Medi-ralli yarışmaları ile Hasta iletişimi ve kriz yönetimi becerilerinin geliştirilmesi

Program Ders Planı:  

https://ubys.comu.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?id=wgmN6yglUXpXMh4JTrp7uw!xGGx!!xGGx!&apIdStr=wgmN6yglUXpXMh4JTrp7uw!xGGx!!xGGx!&culture=tr-TR

Mezuniyet Koşulları

Programda mevcut olan derslerin tümünün başarıyla tamamlanması, 4.00 üzerinden en az 2.0 ağırlıklı not ortalaması elde etmek. Öğrenci, 30 iş günü yaz stajını ve 120 AKTS/ECTS kredisini tamamlayarak programdan mezun olur.

Detaylı bilgi için https://ogrenciisleri.comu.edu.tr/mevzuat/mevzuat-r11.html

 

Mezuniyet Sonrası

Programı başarıyla tamamlayan mezunlara ‘’Ön Lisans Diploması’’ ile “İlk ve Acil Yardım Teknikeri” unvanı verilir.

Ön lisans eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile sağlık alanındaki bölümlerde lisans eğitimlerine devam edebilirler. Lisansüstü düzeyde ise Lisans eğitimini tamamlayan öğrencilerimiz Üniversitemizde Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde açılan Sağlık Hizmetleri Anabilim Dalı, İlk ve Acil Yardım Tezli Yüksek Lisans Programına devam edebilirler.  

İstihdam Olanakları

İlk ve Acil Yardım Programından mezun olan öğrenciler kazandıkları yeterlikler doğrultusunda; Sağlık sektöründe hizmet veren üniversiteler, kamu ve özel kuruluşlarda ilgili birimler, acil servisler, acil sağlık hizmetleri istasyonları, kara, hava ve deniz ambulanslarında istihdam edilirler.